* DINH DƯỠNG VÀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT I: Quá trình dinh dưỡng bao gồm 4 giai đoạn: lấy thức ăn, tiêu hóa thức ăn, hấp thụ chất dinh dưỡng, đồng hóa các chất 1. Lấy thức ăn Động vật lấy thức ăn từ môi trường sống theo 3 kiểu chính: ăn lọc, ăn hút, và ăn thức ăn rắn kích cỡ khác nhau a, Ăn lọc Đây là kiểu lọc nước qua bộ phận chuyên hóa để lấy thức ăn. Ví dụ: trai có các tấm mang lọc những sinh vật rất nhỏ trong nước để làm thức ăn. b, Ăn hút Thức ăn được lấy vào bằng cách hút dịch lỏng từ cơ thể động vật hoặc thực vật Động vật lấy thức ăn theo kiểu hút có cấu tạo miệng phù hợp với đục lỗ và hút dịch. c, Ăn thức ăn rắn kích cỡ khác nhau 2. Tiêu hóa thức ăn a, tiêu hóa thức ăn ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa, thức ăn đợc tiêu hóa nội bào. b, Tiêu hóa thức ăn trong túi tiêu hóa túi tiêu hóa có ở động vật thuộc ngành ruột khoang, giun dẹp. ở động vật có túi tiêu hóa,thức ăn được tiêu hóa ngoại bào và nội bào. vd: ở thủy tức, thức ăn đi qua miệng vào trong túi, chất thải cũng đi qua miệng ra ngoài. c, tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa Ống tiêu hóa có ở hầu hết động vật không xương sống và có xương sống. trong ống tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa ngoại bào. - Ở người, ống tiêu hóa cùng với gan, tụy và các tuyến nước bọt tạo thành hệ tiêu hóa - Trong ống tiêu hóa của người, thức ăn được tiêu hóa cơ học( nhờ sự co dãn các lớp cơ trơn trên thành ống tiêu hóa) và tiêu hóa hóa học( nhờ các enzyme do các tuyến tiêu hóa tiết ra). Quá trình tiêu hóa cơ học và hóa học được điều khiển bởi hệ thầnh kinh và hormone. - Quá trình tiêu hóa thức ăn trong hệ tiêu hóa của ngời diễn ra theo trình tự dưới đây: + Tiêu hóa trong khoang miệng: Tiêu hóa cơ học: hoạt động của miệng và lưỡi làm nhỏ thức ăn, trộn thức ăn với nước bọt. Tiêu hóa hóa học: Enzyme amylase trong nước bọt thủy phân tinh bột trong thức ăn thành đường maltose. Phản xạ nuốt có tác dụng chuyển thức ăn từ miệng xuống thực quản. Thực quản co bóp tạo ra nhu động kiểu làn sóng, đẩy thức ăn xuống dạ dày. + Tiêu hóa ở dạ dày: Tiêu hóa cơ học: Dạ dày co bóp làm nhỏ thức ăn và trộn thức ăn với dịch vị Tiêu hóa hóa học: Enzyme pepsin và HCL trong dịch vị dạ dày phân giải protein trong thức ăn thành các peptide. Dạ dày co bóp theo kiể sóng nhu động đẩy thức ăn từ dạ dày qua môn vị( cơ vòng ngăn cách dạ dày với tá tràng) vào ruột non Tiêu hóa ở ruột non: + Tiêu hóa cơ học: Các nhu động của ruột non có tác dụng nhào trộn thức ăn với dịch tụy, dịch mật, dịch ruột, đồng thời đẩy thức ăn dịch chuyển trong ruột non về phía ruột già. + Tiêu hóa hóa học: Các enzyme trong dịch tụy và dịch ruột thủy phân các chất dinh dưỡng trong thức ăn thành các chất dinh dưỡng đơn giản có thể hấp thụ được.